Przeprowadzone kontrole planowe i doraźne ziemniaków

Informacja z przeprowadzonych kontroli planowych i doraźnych w zakresie jakości handlowej ziemniaków

1.    Kontrole planowe

Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie zgodnie z planem kontroli na II kwartał 2019 r. przeprowadził w okresie od 12 kwietnia 2019 r. do 06 czerwca 2019 r. kontrole w czterech podmiotach gospodarczych zlokalizowanych na terenie województwa małopolskiego w zakresie jakości handlowej ziemniaków.
Kontrolą objęto ogółem 7 partii ziemniaków jadalnych o łącznej masie 44 675 kg.
W wyniku oceny jakości handlowej stwierdzono, że objęte kontrolą ziemniaki jadalne posiadały wymaganą średnicę bulw odpowiednio większą niż 35 mm. Ponadto nie stwierdzono aby kontrolowane ziemniaki były zazieleniałe, porażone zgnilizną, zanieczyszczone, uszkodzone lub innych odmian niż wskazane w oznakowaniu. Nie stwierdzono cech dyskwalifikujących ziemniaki, takich jak: nadmierne zawilgocenie powierzchni bulwy, zaparzenie, zapleśnienie, zmarznięcie, zanieczyszczenie środkami ochrony roślin. W opakowaniach (workach siatkowych) nie stwierdzono grudek ziemi, kamieni, łętów, słomy, chwastów, obłamanych kiełków.
Nie stwierdzono bulw kiełkujących (warunki przechowywania – chłodnia). Po przekrojeniu ziemniaków z kontrolowanych 5 partii stwierdzono, że miąższ był prawidłowy: barwa, zapach odpowiednie; nie stwierdzono porażenia i oznak chorobowych, miąższ zwarty nie pękający.

Kontrolą prawidłowości znakowania objęto ogółem 7 partii ziemniaków jadalnych, o łącznej masie 44 675 kg zapakowanych w worki siatkowe po a’ 15 kg, stwierdzając nieprawidłowości
w oznakowaniu 2 partii ziemniaków jadalnych o łącznej masie 1980 kg, z uwagi na:
     nie podanie danych identyfikujących firmy wprowadzającej ziemniaki do obrotu,
     nie podanie oznaczenia partii produkcyjnej,
     wysokość cyfr określających nominalną ilość towaru paczkowanego wynosiła mniej niż 6 mm dla towaru paczkowanego o masie netto powyżej 1000 g, tj.  2,8 mm w przypadku podanej masy netto „15 kg”.
Powyższe nieprawidłowości w zakresie znakowania ziemniaków świadczyły o niespełnieniu wymagań jakości handlowej wbrew art. 4 ust 1 ww. ustawy o jakości handlowej artykułów
rolno-spożywczych.
W przypadku 5 partii ziemniaków o łącznej masie 42 695 kg nie wniesiono zastrzeżeń do sposobu oznakowania.

Na podstawie przedstawionych dokumentów ustalono, że ww. ziemniaki jadalne były pochodzenia polskiego.
Nadmienia się, że w oznakowaniu jednej partii ziemniaków wczesnych o masie 16 005 kg umieszczono kraj pochodzenia (tj.: Polska) oraz flagę Polski zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (obowiązującym od 26 maja 2019 r.). Nie wniesiono zastrzeżeń do powyższych informacji.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie wydał 1 decyzję na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wymierzających karę pieniężną - niewłaściwa jakość handlowa,
tj.:
    w wysokości 1 200 zł, z uwagi na stwierdzenie niewłaściwego oznakowania wprowadzanych do obrotu dwóch partii ziemniaków prze jeden podmiot gospodarczy. Poza tym do kontrolowanego podmiotu skierowano zalecenia pokontrolne dotyczące dokonania poprawy oznakowania wprowadzanych do obrotu ziemniaków.

Kontrole w zakresie jakości handlowej ziemniaków

Informacja z przeprowadzonych kontroli doraźnych w zakresie jakości handlowej ziemniaków


Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie przeprowadził w dniach 30-31 maja 2019 r. kontrole doraźne w zakresie jakości handlowej ziemniaków w dwóch jednostkach zlokalizowanych na terenie  Kompleksu Handlowego Rybitwy, ul. Półłanki 33a, 30-740 Kraków.
Kontroli poddano łącznie 3 partie ziemniaków jadalnych o łącznej masie 11600 kg, pochodzących z Maroka, Włoch i Holandii. W wyniku oceny jakości handlowej ww. 3 partii ziemniaków stwierdzono, że objęte kontrolą ziemniaki posiadały wymaganą średnicę bulw większą niż 35 mm. Ponadto nie stwierdzono aby ww. ziemniaki były zazieleniałe, porażone zgnilizną, zanieczyszczone, uszkodzone lub innych odmian niż wskazane w oznakowaniu. Nie stwierdzono cech dyskwalifikujących ziemniaki takich jak: nadmierne zawilgocenie powierzchni bulwy, zaparzenie, zapleśnienie, zmarznięcie, zanieczyszczenie środkami ochrony roślin. Nie stwierdzono grudek ziemi, kamieni, łętów, słomy, chwastów, obłamanych kiełków. Nie stwierdzono bulw kiełkujących. Ponadto podczas oględzin ww. ziemniaków deklarowanych jako „młode” stwierdzono, że były one o skórce łuszczącej się.
Na podstawie weryfikacji dokumentów towarzyszących (m.in. faktur, certyfikatu pochodzenia) oraz oznakowania umieszczonego na workach ziemniaków nie stwierdzono różnic dotyczących deklaracji kraju pochodzenia ziemniaków – deklaracja w oznakowaniu na opakowaniach oraz w dokumentacji była tożsama.
Podczas powyższych kontroli nie stwierdzono posiadania na stanie magazynowym ziemniaków oznakowanych jako polskie lub rumuńskie. Nie stwierdzono również ziemniaków bez oznakowania. Stwierdzono ponadto, że na terenie ww. kompleksu znajdowały się 2 pojazdy z rumuńskimi numerami rejestracyjnymi – ciągniki siodłowe z naczepą TIR, z których prowadzona była sprzedaż młodych ziemniaków (ziemniaki z łuszczącą się skórką) bez oznakowania. Oferowane ziemniaki bez oznakowania zapakowane były w worki w kolorze białym, zamknięte przy pomocy drutu. Ziemniaki te sprzedawane były nieznanym odbiorcom krajowym i  następnie przeładowywane były do samochodów dostawczych.
W związku z tym Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie zgodnie z właściwością rzeczową przekazał informację Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Krakowie oraz Małopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Krakowie  o dokonywaniu sprzedaży młodych ziemniaków bez oznakowania przez osoby fizyczne z Rumunii.

Sprawozdanie z działalności Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie za 2018 rok

Sprawozdanie z działalności Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie za 2018 rok

  Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadzając kontrole na ma celu wyeliminowanie z obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych oraz o niewłaściwej jakości handlowej, w tym przeciwdziałanie ich wprowadzaniu do obrotu, tak aby konsument otrzymał produkt zgodny z jego oczekiwaniami, deklaracją producenta i obowiązującymi przepisami prawnymi.
W 2018 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w Krakowie przeprowadził ogółem 1813 kontroli, w tym:
- 190 kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w produkcji i obrocie (planowe i doraźne) w następujących tematach: jakość handlowa mięsa i przetworów mięsnych, przetworów owocowo-warzywnych, tłuszczów do smarowania, makaronów, napojów bezalkoholowych, nawozów, napojów spirytusowych, przetworów mlecznych i tłuszczów mlecznych, herbatek owocowych, piwa, wyrobów winiarskich wyrobów cukierniczych, pieczywa, wyrobów garmażeryjnych, oliwy z oliwek i olejów roślinnych, chrzanu, octu, majonezów i sosów majonezowych, koncentratów spożywczych deserów, przypraw ziołowych, soków i nektarów, jaj, miodu, świeżych owoców i warzyw, ryb i przetworów rybnych,
- 13 kontroli producentów ekologicznych oraz przetwórni ekologicznych w ramach sprawowanego nadzoru nad jednostkami certyfikującymi (w ramach kontroli planowych),
- 200 kontroli prawidłowości klasyfikacji tusz wieprzowych i wołowych w systemie EUROP (w ramach kontroli planowych),
- 20 kontroli mięsa pochodzącego z bydła w wieku poniżej 12 miesiąca życia(w ramach kontroli planowych),
- 31 kontrole zakładów ubojowych w zakresie prawidłowości przekazywania danych rynkowych dotyczących wołowiny do Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (w ramach kontroli planowych),
-  1156 kontrole jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych sprowadzanych z krajów trzecich oraz kontrole świeżych owoców i warzyw przywożonych z krajów trzecichi wywożonych do krajów trzecich,
- 89 kontroli na wniosek przedsiębiorców dotyczących: kontroli zgodności procesu produkcji produktów ChNP, ChOG, GTS ze specyfikacją (obwarzanek krakowski, kiełbasa lisiecka, oscypek, redykołka, bryndza podhalańska, jagnięcina podhalańska, chleb prądnicki, jabłka łąckie), oceny jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wywożonych z Polski, opiniowanie techniczno-technologiczne wyrobów (rozlew wina) , kontroli procesu usuwania produktów ubocznych powstałych w wyniku wyrobu wina,
- 108 kontroli wycofywania z rynku świeżych owoców i warzyw w związku  z rosyjskim embargiem,
-  6 kontroli ex-post, tj. kontroli, których celem jest ustalenie, czy transakcje stanowiące część systemu finansowania przez Europejski Fundusz Rolny Gwarancji, rzeczywiście zostały przeprowadzone i wykonane prawidłowo. Działania kontrolne skierowane są na wykrycie nieprawidłowości lub potwierdzenie prawidłowości wydatkowania środków otrzymanych z UE. Kontrole przeprowadzane były w mechanizmach Wspólnej Polityki Rolnej: Interwencyjny zakup i sprzedaż odtłuszczonego mleka w proszku, Dopłaty do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych, Program "Owoce  i warzywa w szkole".

Wyniki kontroli za IV kwartał 2018 r.

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie w IV kwartale 2018 r. przeprowadziła na terenie województwa małopolskiego kontrole u 31 producentów i pobrała próbki środków spożywczych do oceny laboratoryjnej oraz znakowania z 53 partii posiadanych na stanie magazynowym wyrobów gotowych. Inspekcja swoją kontrolą objęła następujące grupy środków spożywczych:
•    Oleje roślinne i oliwy z oliwek  – 4 producentów, pobrano 7 próbek,
•    Przyprawy ziołowe – 5 producentów, pobrano 8 próbek,
•    Soki – 5 producentów, pobrano 36 próbek,
•    Przetwory mięsne – 14 producentów, pobrano 28 próbek,
•    Wyroby winiarskie  – 3 producentów, pobrano 9 próbek.

Ponadto skontrolowano prawidłowość znakowania koncentratów spożywczych oraz majonezu, chrzanu i octu – 6 producentów, pobrano 11 próbek. Tylko podczas kontroli wyrobów winiarskich nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. We wszystkich innych wyrobach ujawniono nieprawidłowości w zakresie znakowania oraz właściwości fizykochemicznych.
Najczęstsze nieprawidłowości w znakowaniu dotyczyły: nieumieszczenia informacji o warunkach przechowywania bezpośrednio po dacie przydatności do spożycia, poprzedzanie wykazu składników wyrazem „skład” zamiast „składniki”, nie umieszczanie procentowej zawartości składnika występującego w nazwie wyrobu, przedstawianie alergenów w sposób nieodróżniający się od pozostałych składników, nieprawidłowe określenia lub podawanie niepełnych informacji w tabelach o wartościach odżywczych czy też błędne określanie terminu przydatności do spożycia. Występowały również przypadki podawania na etykietach niepełnych nazw producenta, a także podawanie informacji obowiązkowych z użyciem czcionki o nieodpowiedniej wysokości.                                                 
Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dla poszczególnych grup środków spożywczych:
I.    Oleje roślinne i oliwy z oliwek
W pobranych do badań laboratoryjnych 4 próbkach olejów roślinnych innych niż oliwa z oliwek nie stwierdzono nieprawidłowości.
Badania laboratoryjne oliwy z oliwek przeprowadzone w laboratorium w Hiszpani wykazały:
•    W dwóch partiach oliwy cechy organoleptyczne nie odpowiadały cechom oliwy z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia określonych w ww. Rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2568/91 w sprawie właściwości oliwy
z oliwek i oliwy z wytłoczyn z oliwek oraz w sprawie odpowiednich  metod analizy.
Niezależnie od stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie właściwości fizykochemicznych, kontrolujący wnieśli zastrzeżenia do znakowania 3 partii olejów roślinnych i 3 partii oliwy z oliwek. Najczęściej spotykane nieprawidłowości  w oznakowaniu to:
•    podanie niepełnej nazwy dystrybutora,
•    ilość netto produktu będącego olejem w stanie stałym (nie płynnym), podano z zastosowaniem jednostek objętości

II.    Przyprawy ziołowe
W pobranych 8 próbkach przypraw ziołowych jednoskładnikowych na podstawie badań laboratoryjnych stwierdzono niewłaściwą jakość w 3 partiach oregano u dwóch różnych producentów. Badania wykryły w produkcie jednoskładnikowym obecność mieszaniny wysuszonych, rozdrobnionych części roślinnych: typowych dla oregano (bardzo nieliczne), typowych dla liści oliwki (bardzo liczne), innych obcych, nietypowych dla oregano i liści oliwki (liczne).
Kontrolowane jednostki zajmowały się wyłącznie konfekcjonowaniem przypraw, a objęte kontrolą partie produktów to przyprawy jednoskładnikowe. Tym samym na terenie kontrolowanych jednostek nie prowadzono procesów mieszania, ani przetwarzania surowca. Powyższe nieprawidłowości wskazywały więc na błędy lub zaniedbania występujące podczas przyjęcia surowca, tj. brak weryfikacji tożsamości produktu i jego parametrów. Stwierdzone nieprawidłowości świadczyły o niedołożeniu należytej staranności ze strony producenta w kwestii zachowania deklarowanych wymagań i miały istotny wpływ na jakość handlową ww. produktu
W 2 próbkach wyrobów gotowych pobranych z 10 partii stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu polegające na tym, że:
•    Zastosowano oznaczenie „duże opakowanie świeżych przypraw” podczas gdy w rzeczywistości przyprawy były suszone,
•    nie podano informacji odnoszącej się do warunków przechowywania.

III.    Soki
Do badań fizykochemicznych oraz pobrano próbkę z 1 partii soków.
Przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały zgodność z deklaracją producenta. Kontrolą prawidłowości oznakowania objęto 8 partii soków. Stwierdzono nieprawidłowości:
•    brak nazwy opisowej środka spożywczego, tj. np. „Sok marchwiowo jabłkowo pomarańczowy”, „Sok z marchwi jabłek i pomarańczy” lub „sok owocowo-warzywny”,
•    w wykazie składników podano: „marchew, jabłko, pomarańcza”, zamiast właściwych składników tego środka spożywczego jakimi są odpowiednio sok marchwiowy, sok jabłkowy, sok pomarańczowy.

IV.    Przetwory mięsne
WIJHARS w Krakowie skontrolował w II kwartale bieżącego roku 14 producentów w zakresie jakości handlowej przetworów mięsnych.
    Do badań laboratoryjnych pobrano 28 próbek z 28 partii wyrobów gotowych. Badania objęły:
-    22 partii kiełbas średniorozdrobnionych
-    5 partii kiełbas gruborozdrobnionych,
-    1 partię kiełbasy homogenizowanej typu parówki/serdelki
Sprawozdania laboratorium wykazały nieprawidłowości w 13 partiach przetworów mięsnych tj.:
•    zaniżoną zawartość mięsa,
•    zawyżoną zawartość soli w oparciu o zawartość sodu,
•    zawyżoną lub zaniżoną zawartość białka,
•    zaniżoną zawartość tłuszczu,
•    obecność dodanych związków fosforu podczas gdy wg deklaracji producenta powinny być nieobecne,
•    obecność azotanów i azotynów w przeliczeniu na NaNO2 podczas gdy wg deklaracji producenta powinny być nieobecne,
W 15 partiach nie wykryto nieprawidłowości.
W wyniku kontroli znakowania zastrzeżenia wniesiono do 14 z 28 partii kontrolowanych partii produktów.
Dotyczyły one:
•    nie wyszczególnienia w wykazie składników wszystkich zastosowanych składników,
•    wyszczególnieniu w wykazie składników, które nie zostały zastosowane podczas produkcji,
•    podaniu w wykazie składników niewłaściwego opisu kategorii składnika np. „mięso wieprzowe i tłuszcz wieprzowy 78 %” zamiast oddzielnie „mięso wieprzowe ... %, tłuszcz wieprzowy…%”),
•    umieszczenie dodatkowej informacji: „produkt może zawierać (…) soję”, podczas gdy składnikami wyrobów, wyszczególnionymi w wykazie składników, były pochodne soi,
•    podanie w wykazie składników nieprawidłowej nazwy kategorii dozwolonej substancji dodatkowej tj. podano „subst. wzmacniająca smak: glutaminian sodu”, zamiast „wzmacniacz smaku: glutaminian sodu”,
•    podanie\u wartości energetycznej umieszczonej w oznakowaniu wyłącznie w przeliczeniu na kcal, zamiast w jednostkach kJ/kcal,
•    nie podaniu czasu przechowywania po otwarciu opakowania w oznakowaniu wyrobów, znajdujących się w opakowaniach jednostkowych z zastosowanym gazem ochronnym,
•    podaniu nieprawidłowych procentowych zawartości składników charakterystycznych,
•    nie umieszczeniu w nazwie lub w pobliżu nazwy danych szczegółowych dotyczących warunków fizycznych i metod przetwarzania,
•    umieszczeniu w oznakowaniu sformułowań wprowadzających konsumenta w błąd co do charakteru, tożsamości oraz składu np. umieszczono sformułowanie „Wędliny z polską tradycją”, które sugerowało, że ww. wyrób został wyprodukowany według starych i tradycyjnych metod, z zastosowaniem prostych i tradycyjnych składników, co ma wpływ na właściwości smakowe i zapachowe wyrobu. Tymczasem do wytworzenia ww. partii przetworu mięsnego zastosowano dozwolone substancje dodatkowe, m.in. wzmacniacze smaku E635 i E621, stabilizator E451 (i), aromat,
•    niewłaściwym zaprezentowanie informacji o wartości odżywczej.

V.    Wyroby winiarskie
Kontrole przeprowadzono w 3 podmiotach gospodarczych z branży winiarskiej.
    Do badań laboratoryjnych pobrano 3 próbki z 3 partii produkcyjnych.
    Jak wspomniano na wstępie w kontrolowanych wyrobach winiarskich nie stwierdzono nieprawidłowości zarówno w wyniku badań laboratoryjnych jak i podczas kontroli znakowania.

VI.    Kontrola znakowania koncentratów spożywczych oraz majonezu, chrzanu i octu
W ostatnim kwartale 2018 r. kontroli znakowania dokonano w:
•    2 zakładach produkujących koncentraty spożywcze,
•    2 zakładach produkujących majonez,
•    1 zakładzie produkującym chrzan,
•    1 zakładzie produkującym ocet.
Podczas kontroli u żadnego producenta nie stwierdzono nieprawidłowości przy znakowaniu swoich wyrobów.  

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami podczas kontroli, Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w IV kwartale 2018 r. wszczął postępowania administracyjne dotyczących sposobu zagospodarowania partii wyrobów gotowych, w których stwierdzono niewłaściwe parametry fizykochemiczne oraz nieprawidłowe oznakowanie. Ponadto wydanych zostało 31 decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na łączną kwotę 80650 złotych na przedsiębiorców, u których stwierdzono nieprawidłowości. Należy nadmienić, że z uwagi na terminy prowadzonych postępowań administracyjnych oraz w związku ze złożonymi odwołaniami część decyzji  nie została ujęta w powyższym zestawieniu. Kontrolowanym wydano również zalecenia pokontrolne ze ściśle określonym terminem ich wykonania.

Wyniki kontroli za II kwartał 2018

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie w II kwartale 2018 r. przeprowadziła na terenie województwa małopolskiego kontrole u 30 producentów i pobrała próbki środków spożywczych do oceny laboratoryjnej oraz znakowania z 85 partii posiadanych na stanie magazynowym wyrobów gotowych. Inspekcja swoją kontrolą objęła następujące grupy środków spożywczych:

·         Napoje spirytusowe  – 2 producentów, pobrano 6 próbek,

·         Przetwory rybne – 4 producentów, pobrano 10 próbek,

·         Przetwory mleczne i tłuszcze mleczne – 10 producentów, pobrano 36 próbek,

·         Makaron – 4 producentów, pobrano 13 próbek,

·         Jaja  – 4 producentów, pobrano 8 próbek.

 Ponadto skontrolowano prawidłowość znakowania wyrobów ciastkarskich, napojów bezalkoholowych i herbatek owocowych – 6 producentów, pobrano 12 próbek.

 Tylko podczas kontroli napojów spirytusowych i herbatek owocowych nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. We wszystkich innych wyrobach ujawniono nieprawidłowości w zakresie znakowania oraz właściwości fizykochemicznych.

Najczęstsze nieprawidłowości w znakowaniu dotyczyły: nieumieszczenia informacji o warunkach przechowywania bezpośrednio po dacie przydatności do spożycia, poprzedzanie wykazu składników wyrazem „skład” zamiast „składniki”, nie umieszczanie procentowej zawartości składnika występującego w nazwie wyrobu, przedstawianie alergenów w sposób nieodróżniający się od pozostałych składników, nieprawidłowe określenia lub podawanie niepełnych informacji w tabelach o wartościach odżywczych czy też błędne określanie terminu przydatności do spożycia. Występowały również przypadki podawania na etykietach niepełnych nazw producenta, a także podawanie informacji obowiązkowych z użyciem czcionki o nieodpowiedniej wysokości. 

                                                     

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dla poszczególnych grup środków spożywczych:

I.                   Przetwory rybne:

 W pobranych do badań laboratoryjnych 10 próbkach przetworów rybnych stwierdzono nieprawidłowości z uwagi na:

·         zawyżoną zawartość białka,

·         zaniżoną bądź zawyżoną zawartość tłuszczu całkowitego,

·         zaniżoną zawartość soli wyliczoną w oparciu o zawartość sodu,

·         zaniżoną masę netto ryby pod odsączeniu.

 Niezależnie od stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie właściwości fizykochemicznych, kontrolujący wnieśli zastrzeżenia do znakowania 10 partii przetworów rybnych. Najczęściej spotykane nieprawidłowości  w oznakowaniu to:

 ·         nie podanie procentowej zawartości składnika podkreślonego w nazwie produktu,

·         nie podanie przy nazwie wyrobu informacji o procesie technologicznym, któremu poddano produkt,

·         umieszczenie w nazwie wyrobu sformułowania „wiejskie”, przy jednoczesnym użyciu do produkcji regulatorów kwasowości, substancji słodzących oraz substancji konserwujących,

·         nie uwzględnienie w opisie handlowym zawartym w oznakowaniu produktu postaci handlowej, w której ryba jest wprowadzana do obrotu, tj. kawałki.

 

II.                Przetwory mleczne i tłuszcze mleczne

 

W pobranych 36 próbkach przetworów mlecznych i tłuszczy mlecznych na podstawie badań laboratoryjnych stwierdzono niewłaściwą jakość w 14 partiach tj.:

·         12 partiach sera podpuszczkowego niedojrzewającego,

·         2 partiach sera podpuszczkowego dojrzewającego,

Nieprawidłowości dotyczyły:

·         zaniżenia masy netto,

·         zaniżonej zawartości soli wyliczonej w oparciu o zawartość sodu,

·         zaniżonej zawartości soli wynikającej z oznaczenia chlorków,

·         zaniżonej zawartości tłuszczu,

 

W 21 próbkach wyrobów gotowych pobranych z 36 partii stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu polegające na tym, że:

 ·         w wykazie składników nie wyszczególniono składników, które zostały zastosowane w trakcie produkcji i pochodziły z użytych składników złożonych,

·         w wykazie składników wyszczególniono składniki, których nie użyto
w trakcie produkcji i nie występowały one w wyrobie gotowym,

·         zastosowana nazwa środka spożywczego nie wskazywała na rodzaj asortymentu tj. "ser"

·         nie podano informacji o zastosowanym procesie technologicznym, któremu został poddany wyrób, tj. wędzenie,

III.             Makaron

 

Do badań fizykochemicznych oraz oceny prawidłowości znakowania pobrano próbki z 13 partii makaronów.

Przeprowadzone badania laboratoryjne wszystkich pobranych próbek makaronów wykazały,  że odpowiadały one wymaganiom w zakresie wykonanych oznaczeń.

W 13 partiach makaronów oprócz wyżej wymienionych najczęściej występujących nieprawidłowości w znakowaniu stwierdzono dodatkowo:

·         posługiwanie się znakiem słowno-graficznym „Produkt Polski”, który był niezgodny z obowiązującym prawem

 

IV.             Jaja

 

WIJHARS w Krakowie skontrolował w II kwartale bieżącego roku czterech producentów w zakresie jakości handlowej jaj spożywczych

W wyniku oceny organoleptycznej jak i klasyfikacji wagowej nie stwierdzono nieprawidłowości. Również kontrola znakowania jaj kodem producenta nie wykazała nieprawidłowości.

Kontrolą prawidłowości znakowania opakowań jednostkowych objęto ogółem 5 partii jaj klasy „A”. Zastrzeżenia wniesiono do sposobu oznakowania 3 skontrolowanych partii jaj w łącznej ilości 1660 szt. Oznakowanie powyższych partii zakwestionowano z uwagi na:

 

·         podanie w oznakowaniu unijnego logo produkcji ekologicznej (na zielonym prostokącie gwiazdki ułożone w kształt liścia i pod prostokątem informacja: „ROLNICTWO UE”)  bez posiadania certyfikatu ekologicznego, zezwalającego na wprowadzanie do obrotu jaj ekologicznych przez kontrolowaną jednostkę,

·         umieszczenie informacji sugerującej, że jaj spożywcze są wolne od GMO, co było nierzetelną, bez potwierdzenia informacją. Stwierdzono, że kontrolowana jednostka nie posiadała żadnych dokumentów, (tj. m.in. badania laboratoryjne) potwierdzających, że jaja są wolne od GMO,

·         podanie w oznakowaniu informacji o posiadanym systemie HACCP, która sugeruje, że produkt wyróżnia się specjalnymi właściwościami spośród innych produktów, podczas gdy posiadanie wdrożonego Systemu HACCP jest obowiązkowe i wynika z przepisów prawa,

·         umieszczenie informacji: „tylko z naturalnych składników”, co było informacją wprowadzającą w błąd konsumenta sugerując, że ww. wyrób wyróżnia się czymś wyjątkowym na tle innych podobnych produktów
i składa się, z kilku składników, co w rzeczywistości jest nie prawdziwą informacją, ponieważ jaja są wyrobem jednoskładnikowym,

·         umieszczenie informacji: „PASZA OPARTA NA NATURALNYCH ZBOŻACH Z WŁASNEJ PRODUKCJI I WŁASNYCH UPRAW” bez posiadania dokumentów potwierdzających dokładny skład pasz, którymi są karmione kury,

·         Podanie w oznakowaniu znaku słowno-graficznego „od 1972 r.”, bez potwierdzenia i uwiarygodnienia ww. informacji o  działaniu firmy od 1972 r.

Ponadto błędy w oznaczeniu dotyczyły nieprawidłowego oznaczenia jednostki miary dotyczącej masy netto jaj spożywczych oraz niewłaściwego umiejscowienia informacji o warunkach przechowywania.

 

V.                Napoje spirytusowe

 

Podczas kontroli u dwóch producentów nie stwierdzono nieprawidłowości zarówno w oznakowaniu jak i podczas badań laboratoryjnych.

 

VI.             Kontroli w zakresie prawidłowości znakowania wyrobów ciastkarskich, napojów bezalkoholowych i herbatek owocowych.

 

Kontrole przeprowadzono w:

·         3 zakładach w zakresie znakowania wyrobów ciastkarskich – skontrolowano 6 partii,

·         2 zakładach w zakresie znakowania napojów bezalkoholowych – skontrolowano 4 partie,

·         1 zakładzie w zakresie znakowania herbatek owocowych – skontrolowano 2 partie.

Zastrzeżenia wniesiono do jednej partii napojów bezalkoholowych w uwagi na wyeksponowanie na etykiecie owoców pomarańczy, których w przedstawionym wykazie składników nie było znacznie mniej niż jabłek użytych do produkcji.

W trakcie kontroli wyrobów ciastkarskich stwierdzono natomiast:

·         brak podania przy nazwie wyrobu rodzaju asortymentu, tj. ciastka z ciasta parzonego,

·         niepodanie przed terminem przydatności do spożycia sformułowania „Należy spożyć do”,

·         umieszczenie informacji „z naturalnych najwyższej jakości surowców”, która sugerowała, że produkty zostały wytworzone z zastosowaniem naturalnych surowców o wysokiej jakości. Tymczasem do produkcji ciastek zastosowano niczym nie wyróżniające się surowce spośród tych oferowanych na rynku,
a dodatkowo w składzie surowcowym występowała margaryna zawierająca między innymi emulgatory, substancje konserwujące i aromaty.

Kontrola w zakresie znakowania herbatek owocowych nie wykazała nieprawidłowości.

 

      W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami podczas kontroli, Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w II kwartale 2018 r. wszczął postępowania administracyjne dotyczących sposobu zagospodarowania partii wyrobów gotowych, w których stwierdzono niewłaściwe parametry fizykochemiczne oraz nieprawidłowe oznakowanie. Ponadto wydanych zostało 21 decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na łączną kwotę 46200 złotych na przedsiębiorców, u których stwierdzono nieprawidłowości. Należy nadmienić,
że z uwagi na terminy prowadzonych postępowań administracyjnych oraz w związku ze złożonymi odwołaniami część decyzji  nie została ujęta w powyższym zestawieniu. Kontrolowanym wydano również zalecenia pokontrolne ze ściśle określonym terminem ich wykonania.

Wyniki kontroli za I kwartał 2018 r.

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie w I kwartale 2018 r. przeprowadziła na terenie województwa małopolskiego kontrole u 39 producentów
i pobrała próbki środków spożywczych do oceny laboratoryjnej oraz znakowania z 93 partii posiadanych na stanie magazynowym wyrobów gotowych. Inspekcja swoją kontrolą objęła następujące grupy środków spożywczych:

  •         Przetwory owocowo- warzywne – 15 producentów, pobrano 45 próbek
  •          Przetwory mięsne – 14 producentów, pobrano 28 próbek
  •      Wyroby cukiernicze (czekolady, cukierki) – 3 producentów, pobrano 8 próbek
  •         Tłuszcze do smarowania (margaryny, miksy) – 2 producentów, pobrano 4 próbki
  •        Przetwory zbożowe (kasze, mąki) – 2 producentów, pobrano 4 próbki

We wszystkich objętych kontrolą wyrobach gotowych z wyjątkiem cukierków i czekolady deserowej ujawniono nieprawidłowości w zakresie znakowania lub właściwości fizykochemicznych stwierdzonych w badaniach laboratoryjnych. Najczęstsze nieprawidłowości w znakowaniu dotyczyły: nieumieszczenia informacji o warunkach przechowywania bezpośrednio po dacie przydatności do spożycia, poprzedzanie wykazu składników wyrazem „skład” zamiast „składniki”, nie umieszczanie procentowej zawartości składnika występującego w nazwie wyrobu, przedstawianie alergenów w sposób nieodróżniający się od pozostałych składników, nieprawidłowe określenia lub podawanie niepełnych informacji w tabelach o wartościach odżywczych. Występowały również przypadki podawania na etykietach niepełnych nazw producenta.                                                        

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dla poszczególnych grup środków spożywczych:

I.                Przetwory owocowo-warzywne:

W pobranych do badań laboratoryjnych 20 próbkach kapusty kiszonej i ogórków kiszonych, buraków tartych, kukurydzy i fasoli szparagowej konserwowej oraz sałatki
z czerwonej kapusty stwierdzono niewłaściwą jakość z uwagi na:

  •        zaniżoną zawartość soli w stosunku do deklaracji producenta w czterech partiach kapusty kiszonej, w dwóch partiach ogórków kiszonych, w jednej partii fasoli szparagowej oraz w dwóch partiach buraków tartych,
  •         obecność niedeklarowanych w oznakowaniu siarczynów, alergenów w ilości od  30-158 mg/kg w przeliczeniu na SO2 w pięciu partiach kapusty kiszonej,
  •         obecność kwasu benzoesowego – niedopuszczonego w kiszonkach w ilości od 19-23 mg/kg w dwóch partiach kapusty kiszonej, w tym jednej oznakowanej jako ekologiczna,
  •         zaniżoną masę po odcieku stwierdzono w dwóch partiach sałatki z czerwonej kapusty, jednej partii kukurydzy, jednej partii ogórków kiszonych i kapusty kiszonej.

Niezależnie od stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie właściwości fizykochemicznych, kontrolujący wnieśli zastrzeżenia do znakowania 25 partii przetworów warzywnych. Najczęściej spotykane nieprawidłowości  w oznakowaniu to:

  •         używanie znaku graficznego i słownictwa sugerującego że jest to produkt ekologiczny nie posiadając jednocześnie żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt,
  •         nieprawidłowa wysokość czcionki przy określaniu masy netto,
  •         nie podanie miejsca cyfrowego oznakowania daty na opakowaniu przy określeniu „ najlepiej spożyć przed końcem”,
  •         informacje obowiązkowe na etykiecie zapisano zbyt małą czcionką,
  •         brak informacji o zastosowanym procesie technologicznym,
  •         niepełne nazwy zastosowanych składników.

 II.              Przetwory mięsne

W pobranych 28 próbkach przetworów mięsnych na podstawie badań laboratoryjnych stwierdzono niewłaściwą jakość w 12 partiach tj.:

  •        w dziewięciu partiach wędzonek, w których wykazano zaniżoną zawartość mięsa (nawet o 30%), zaniżoną lub zawyżoną zawartość soli, zawyżoną zawartość tłuszczu wolnego (1,6%) i całkowitego (2,5-4,9%) oraz zawyżoną zawartość wody (2,7%),
  •         w dwóch partiach wyrobu wieprzowo-podrobowego, w którym stwierdzono występowanie niedeklarowanego mięsa drobiowego oraz zawyżoną zawartość białka,
  •         w jednej partii pasztetu zaniżono zawartość soli.

We wszystkich pobranych do kontroli próbkach stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu:

  •         nie wyszczególnienie wszystkich zastosowanych do produkcji składników lub wyszczególnienie składników, których nie dodano,
  •         nie wyszczególnienie substancji powodujących alergię lub nie wyróżnienie ich spośród innych składników,
  •         niewyszczególnienie wszystkich składników wchodzących w skład składnika złożonego,
  •         podanie niepełnej nazwy składnika,
  •         brak informacji o procesie technologicznym (wędzenie, parzenie),
  •         podanie nieprawidłowej nazwy kategorii dozwolonej substancji dodatkowej,
  •         nie uwzględnienie informacji o dodanej wodzie powyżej 5% w wyrobie gotowym,
  •        odwoływanie się do „staropolskiej tradycji” lub wyrazu „swojski” lub do tradycyjnej metody produkcji, podczas gdy stosowano m.in. stabilizatory, aromaty w tym dymu wędzarniczego, ekstrakty przypraw, przeciwutleniacze, wzmacniacze smaku, błonnik ziemniaczany, itp.

III.            Wyroby cukiernicze

Do badań fizykochemicznych oraz oceny prawidłowości znakowania pobrano próbki z sześciu partii czekolad oraz dwóch partii cukierków.

W wyniku badań laboratoryjnych stwierdzono niewłaściwą jakość z uwagi na:

  •         zawyżoną zawartość cukru w czekoladzie ciemnej z jadalnym złotem i różą,
  •         zaniżoną zawartość dodatków tj. kandyzowanej róży oraz orzechów w dwóch partiach czekolad.

W pięciu partiach czekolad oprócz najczęściej występujących nieprawidłowości w znakowaniu stwierdzono dodatkowo:

  •         podawanie tylko nazwy składnika złożonego bez podania jego składników,
  •         użycia niewłaściwego sformułowania „ masa netto min.”,
  •         nie podkreśleniu substancji powodujących alergie,
  •         zastosowanie niewłaściwej wysokości cyfr w określeniu do masy netto oraz niewłaściwej kolejności użytych składników.

 IV.            Tłuszcze do smarowania

Kontrolą objęto dwie partie margaryn i dwie partie miksów tłuszczowych. Badania laboratoryjne wykazały, że partia margaryny posiadała zaniżoną masę netto, a miks tłuszczowy zawyżoną o 3,42% zawartość tłuszczu.
Nieprawidłowości w znakowaniu  dotyczyły: eksponowania nadmiernie zawartości masła w wysokości 1% pomimo, że wszystkie margaryny półtłuste mogą zawierać masło do 3%. Powoływanie się na sylwetkę górala i gór mimo, że miejsce produkcji znajdowało się w województwie łódzkim. Nie wyszczególniono substancji powodujących alergie oraz nie podano procentowej zawartości śmietanki
w miksie tłuszczowym.

V.              Przetwory zbożowe

Przedmiotem kontroli były kasze jęczmienne, mąki pszenne typ: 650 i 500 oraz mąki z ryżu, komosy ryżowej, ciecierzycy i gryki. Łącznie do oceny jakości handlowej pobrano osiem próbek wyrobów gotowych. Badania laboratoryjne wykazały niewłaściwą jakość w mące z ciecierzycy z uwagi na zaniżoną zawartość tłuszczu o 4,5% oraz w mące gryczanej, w której stwierdzono zaniżoną zawartość tłuszczu o 2,6% i zawyżoną zawartość białka o 5%.
Nieprawidłowości wykazano również w oznakowaniu kontrolowanych partii. W mące z ciecierzycy podano kraj pochodzenia Kanada, a w rzeczywistości była to Polska. Na opakowaniu kaszy jęczmiennej zamieszczono informacje „może zawierać gluten”, stwierdzono ponadto nieprawidłowe oznaczenie jednostki miary oraz brak sformułowania „ najlepiej spożyć przed końcem” przy oznaczeniu daty przydatności do spożycia.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami podczas kontroli, Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w I kwartale 2018 r. wydał: 16 decyzji administracyjnych dotyczących sposobu zagospodarowania partii wyrobów gotowych, w których stwierdzono niewłaściwe parametry fizykochemiczne oraz nieprawidłowe oznakowanie. Niezależnie od powyższego Wojewódzki Inspektor wydał 16 decyzji o karze pieniężnej na łączną kwotę 17 tys. złotych wobec przedsiębiorców, u których stwierdzono nieprawidłowości. Należy nadmienić, że z uwagi na terminy prowadzonych postępowań administracyjnych oraz odwołań stron, część decyzji  nie została ujęta w powyższym zestawieniu. Ponadto do wszystkich kontrolowanych producentów wystosowano zalecenia pokontrolne z ściśle określonym terminem ich wykonania.

            Opracował: Ryszard Mróz

Wyniki kontroli za 2017 r.

IV kwartały 2017 r.

 1. Przeprowadzono ogółem 2207  kontrole, w tym:

·           893 kontrole na rynku krajowym z czego: 387 planowych, 88 doraźne, 17 wniosków konsumenckich, 400 kontroli związanych z embargiem, 1 kontrola rolniczy handel detaliczny

·           112 kontroli na wniosek,

·           1184 kontroli na rynku zagranicznym,

·           18 kontroli ex-post.

 2. Wydano:

·         78- świadectw jakości handlowej artykułów rolno spożywczych,

·         2- protokoły niezgodności ze wspólnotowymi normami handlowymi dla świeżych owoców i warzyw

·         740- świadectwa zgodności dla świeżych owoców i warzyw  (338 na rynku zagranicznym, 402 w związku z embargo),

·         30- świadectw jakości potwierdzających zgodność procesu produkcji produktów posiadających ChNP, ChOP, GTS ze specyfikacją, wydane po kontroli dokonanej na wniosek producenta,

·         34- decyzji pozwalających na zastosowanie odstępstw od warunków produkcji ekologicznej wydawane na wniosek o ich zastosowanie, (11.1)

·         1- decyzji odmawiających zastosowanie odstępstw od warunków produkcji ekologicznej wydawane na wniosek o ich zastosowanie, (11.2)

·         1 – decyzja umarzająca postępowanie administracyjne

·         38 - decyzji nakazujących poddanie zabiegom artykuły rolno-spożywcze,(29.1.2)

·         19 – decyzji zakazujących wprowadzenia do obrotu artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania (29.1.1)

·         54- decyzji ustalających kary pieniężne w związku z wprowadzeniem do obrotu artykuły rolno-spożywcze nie odpowiadające jakości określonej w przepisach,(40a.1.3)

·         30- decyzje ustalające kary pieniężne w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych,(40a.1.4)

·         1 – decyzja ustalające kary pieniężne w związku z nie poddaniem klasyfikacji lub ustaleniu masy tusz wieprzowych lub wołowych(40a.1.5)

·         37– decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego każdej partii wina z określonego rocznika lub wina z określonej odmiany winorośli.(46.1)

·         3– decyzje ustalająca karę pieniężną za wprowadzanie do obrotu produktu jako produktu rolnictwa ekologicznego, który nie spełnia wymagań określonych w przepisach (25.1.5a)

·         1 – decyzję odstępującą od wydania decyzji finansowej

·         1- decyzja zakazująca wprowadzenia artykułu rolno-spożywczego do obrotu (30.1)

·         6 – decyzji zwalniających z obowiązku znakowania jaj (17 d.2)

·         1 – decyzja za utrudnianie przeprowadzenia kontroli (40a.2)

·         1 – decyzja zakazująca używania chronionej nazwy pochodzenia, chronionego oznaczenia geograficznego lub nazw specyficznego charakteru oraz używania symbolu chronionej nazwy pochodzenia, chronionego oznaczenia geograficznego lub świadectw specyficznego charakteru,

 

3. Rozpatrzono 20 wniosków konsumenckich

Wyniki kontroli za 2016 r.

W  2016 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych przeprowadził ogółem 2943 kontroli, w tym:

·           451 kontrole na rynku krajowym z czego: 366 planowych, 71 doraźnych, 14 wniosków konsumenckich
·           1294 kontroli związanych z embargiem,
·           66 kontroli na wniosek,
·           1116 kontroli na rynku zagranicznym,
·           16 kontroli ex-post.

W 2016 roku wydano:

 45- świadectw jakości handlowej artykułów rolno spożywczych,

 1798- świadectw zgodności dla świeżych owoców i warzyw  (485 na rynku zagranicznym, 1313 w związku z embargo),

21- świadectw jakości potwierdzających zgodność procesu produkcji produktów posiadających ChNP, ChOP, GTS ze specyfikacją, wydane po kontroli dokonanej na wniosek producenta,

7 - decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego,

43- decyzji pozwalających na zastosowanie odstępstw od warunków produkcji ekologicznej wydawane na wniosek o ich zastosowanie,

4 – decyzje odmawiające pozwolenia na zastosowanie odstępstw od warunków produkcji ekologicznej wydawane na wniosek o ich zastosowanie,

29 - decyzji nakazujących poddanie zabiegom artykuły rolno-spożywcze,

17– decyzji zakazujących wprowadzenia do obrotu artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania

32- decyzje ustalających kary pieniężne w związku z wprowadzeniem do obrotu artykuły rolno-spożywcze nie odpowiadające jakości określonej w przepisach,

31- decyzji ustalające kary pieniężne w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych,

1 – decyzja ustalająca karę pieniężną w związku z nie poddaniem klasyfikacji lub ustaleniu masy tusz wieprzowych lub wołowych,

73– decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego każdej partii wina z określonego rocznika lub wina z określonej odmiany winorośli

1 – decyzja ustalająca karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu produktu, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego z naruszeniem wymagań określonych w przepisach

3 – decyzje odstępujące od wydania decyzji finansowych

 

 

3. Rozpatrzono 26 wniosków konsumenckich.

4. Wystawiono 31 mandatów karnych na łączną kwotę 4450 zł.