Wyniki kontroli za II kwartał 2018

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie w II kwartale 2018 r. przeprowadziła na terenie województwa małopolskiego kontrole u 30 producentów i pobrała próbki środków spożywczych do oceny laboratoryjnej oraz znakowania z 85 partii posiadanych na stanie magazynowym wyrobów gotowych. Inspekcja swoją kontrolą objęła następujące grupy środków spożywczych:

·         Napoje spirytusowe  – 2 producentów, pobrano 6 próbek,

·         Przetwory rybne – 4 producentów, pobrano 10 próbek,

·         Przetwory mleczne i tłuszcze mleczne – 10 producentów, pobrano 36 próbek,

·         Makaron – 4 producentów, pobrano 13 próbek,

·         Jaja  – 4 producentów, pobrano 8 próbek.

 Ponadto skontrolowano prawidłowość znakowania wyrobów ciastkarskich, napojów bezalkoholowych i herbatek owocowych – 6 producentów, pobrano 12 próbek.

 Tylko podczas kontroli napojów spirytusowych i herbatek owocowych nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. We wszystkich innych wyrobach ujawniono nieprawidłowości w zakresie znakowania oraz właściwości fizykochemicznych.

Najczęstsze nieprawidłowości w znakowaniu dotyczyły: nieumieszczenia informacji o warunkach przechowywania bezpośrednio po dacie przydatności do spożycia, poprzedzanie wykazu składników wyrazem „skład” zamiast „składniki”, nie umieszczanie procentowej zawartości składnika występującego w nazwie wyrobu, przedstawianie alergenów w sposób nieodróżniający się od pozostałych składników, nieprawidłowe określenia lub podawanie niepełnych informacji w tabelach o wartościach odżywczych czy też błędne określanie terminu przydatności do spożycia. Występowały również przypadki podawania na etykietach niepełnych nazw producenta, a także podawanie informacji obowiązkowych z użyciem czcionki o nieodpowiedniej wysokości. 

                                                     

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dla poszczególnych grup środków spożywczych:

I.                   Przetwory rybne:

 W pobranych do badań laboratoryjnych 10 próbkach przetworów rybnych stwierdzono nieprawidłowości z uwagi na:

·         zawyżoną zawartość białka,

·         zaniżoną bądź zawyżoną zawartość tłuszczu całkowitego,

·         zaniżoną zawartość soli wyliczoną w oparciu o zawartość sodu,

·         zaniżoną masę netto ryby pod odsączeniu.

 Niezależnie od stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie właściwości fizykochemicznych, kontrolujący wnieśli zastrzeżenia do znakowania 10 partii przetworów rybnych. Najczęściej spotykane nieprawidłowości  w oznakowaniu to:

 ·         nie podanie procentowej zawartości składnika podkreślonego w nazwie produktu,

·         nie podanie przy nazwie wyrobu informacji o procesie technologicznym, któremu poddano produkt,

·         umieszczenie w nazwie wyrobu sformułowania „wiejskie”, przy jednoczesnym użyciu do produkcji regulatorów kwasowości, substancji słodzących oraz substancji konserwujących,

·         nie uwzględnienie w opisie handlowym zawartym w oznakowaniu produktu postaci handlowej, w której ryba jest wprowadzana do obrotu, tj. kawałki.

 

II.                Przetwory mleczne i tłuszcze mleczne

 

W pobranych 36 próbkach przetworów mlecznych i tłuszczy mlecznych na podstawie badań laboratoryjnych stwierdzono niewłaściwą jakość w 14 partiach tj.:

·         12 partiach sera podpuszczkowego niedojrzewającego,

·         2 partiach sera podpuszczkowego dojrzewającego,

Nieprawidłowości dotyczyły:

·         zaniżenia masy netto,

·         zaniżonej zawartości soli wyliczonej w oparciu o zawartość sodu,

·         zaniżonej zawartości soli wynikającej z oznaczenia chlorków,

·         zaniżonej zawartości tłuszczu,

 

W 21 próbkach wyrobów gotowych pobranych z 36 partii stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu polegające na tym, że:

 ·         w wykazie składników nie wyszczególniono składników, które zostały zastosowane w trakcie produkcji i pochodziły z użytych składników złożonych,

·         w wykazie składników wyszczególniono składniki, których nie użyto
w trakcie produkcji i nie występowały one w wyrobie gotowym,

·         zastosowana nazwa środka spożywczego nie wskazywała na rodzaj asortymentu tj. "ser"

·         nie podano informacji o zastosowanym procesie technologicznym, któremu został poddany wyrób, tj. wędzenie,

III.             Makaron

 

Do badań fizykochemicznych oraz oceny prawidłowości znakowania pobrano próbki z 13 partii makaronów.

Przeprowadzone badania laboratoryjne wszystkich pobranych próbek makaronów wykazały,  że odpowiadały one wymaganiom w zakresie wykonanych oznaczeń.

W 13 partiach makaronów oprócz wyżej wymienionych najczęściej występujących nieprawidłowości w znakowaniu stwierdzono dodatkowo:

·         posługiwanie się znakiem słowno-graficznym „Produkt Polski”, który był niezgodny z obowiązującym prawem

 

IV.             Jaja

 

WIJHARS w Krakowie skontrolował w II kwartale bieżącego roku czterech producentów w zakresie jakości handlowej jaj spożywczych

W wyniku oceny organoleptycznej jak i klasyfikacji wagowej nie stwierdzono nieprawidłowości. Również kontrola znakowania jaj kodem producenta nie wykazała nieprawidłowości.

Kontrolą prawidłowości znakowania opakowań jednostkowych objęto ogółem 5 partii jaj klasy „A”. Zastrzeżenia wniesiono do sposobu oznakowania 3 skontrolowanych partii jaj w łącznej ilości 1660 szt. Oznakowanie powyższych partii zakwestionowano z uwagi na:

 

·         podanie w oznakowaniu unijnego logo produkcji ekologicznej (na zielonym prostokącie gwiazdki ułożone w kształt liścia i pod prostokątem informacja: „ROLNICTWO UE”)  bez posiadania certyfikatu ekologicznego, zezwalającego na wprowadzanie do obrotu jaj ekologicznych przez kontrolowaną jednostkę,

·         umieszczenie informacji sugerującej, że jaj spożywcze są wolne od GMO, co było nierzetelną, bez potwierdzenia informacją. Stwierdzono, że kontrolowana jednostka nie posiadała żadnych dokumentów, (tj. m.in. badania laboratoryjne) potwierdzających, że jaja są wolne od GMO,

·         podanie w oznakowaniu informacji o posiadanym systemie HACCP, która sugeruje, że produkt wyróżnia się specjalnymi właściwościami spośród innych produktów, podczas gdy posiadanie wdrożonego Systemu HACCP jest obowiązkowe i wynika z przepisów prawa,

·         umieszczenie informacji: „tylko z naturalnych składników”, co było informacją wprowadzającą w błąd konsumenta sugerując, że ww. wyrób wyróżnia się czymś wyjątkowym na tle innych podobnych produktów
i składa się, z kilku składników, co w rzeczywistości jest nie prawdziwą informacją, ponieważ jaja są wyrobem jednoskładnikowym,

·         umieszczenie informacji: „PASZA OPARTA NA NATURALNYCH ZBOŻACH Z WŁASNEJ PRODUKCJI I WŁASNYCH UPRAW” bez posiadania dokumentów potwierdzających dokładny skład pasz, którymi są karmione kury,

·         Podanie w oznakowaniu znaku słowno-graficznego „od 1972 r.”, bez potwierdzenia i uwiarygodnienia ww. informacji o  działaniu firmy od 1972 r.

Ponadto błędy w oznaczeniu dotyczyły nieprawidłowego oznaczenia jednostki miary dotyczącej masy netto jaj spożywczych oraz niewłaściwego umiejscowienia informacji o warunkach przechowywania.

 

V.                Napoje spirytusowe

 

Podczas kontroli u dwóch producentów nie stwierdzono nieprawidłowości zarówno w oznakowaniu jak i podczas badań laboratoryjnych.

 

VI.             Kontroli w zakresie prawidłowości znakowania wyrobów ciastkarskich, napojów bezalkoholowych i herbatek owocowych.

 

Kontrole przeprowadzono w:

·         3 zakładach w zakresie znakowania wyrobów ciastkarskich – skontrolowano 6 partii,

·         2 zakładach w zakresie znakowania napojów bezalkoholowych – skontrolowano 4 partie,

·         1 zakładzie w zakresie znakowania herbatek owocowych – skontrolowano 2 partie.

Zastrzeżenia wniesiono do jednej partii napojów bezalkoholowych w uwagi na wyeksponowanie na etykiecie owoców pomarańczy, których w przedstawionym wykazie składników nie było znacznie mniej niż jabłek użytych do produkcji.

W trakcie kontroli wyrobów ciastkarskich stwierdzono natomiast:

·         brak podania przy nazwie wyrobu rodzaju asortymentu, tj. ciastka z ciasta parzonego,

·         niepodanie przed terminem przydatności do spożycia sformułowania „Należy spożyć do”,

·         umieszczenie informacji „z naturalnych najwyższej jakości surowców”, która sugerowała, że produkty zostały wytworzone z zastosowaniem naturalnych surowców o wysokiej jakości. Tymczasem do produkcji ciastek zastosowano niczym nie wyróżniające się surowce spośród tych oferowanych na rynku,
a dodatkowo w składzie surowcowym występowała margaryna zawierająca między innymi emulgatory, substancje konserwujące i aromaty.

Kontrola w zakresie znakowania herbatek owocowych nie wykazała nieprawidłowości.

 

      W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami podczas kontroli, Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w II kwartale 2018 r. wszczął postępowania administracyjne dotyczących sposobu zagospodarowania partii wyrobów gotowych, w których stwierdzono niewłaściwe parametry fizykochemiczne oraz nieprawidłowe oznakowanie. Ponadto wydanych zostało 21 decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na łączną kwotę 46200 złotych na przedsiębiorców, u których stwierdzono nieprawidłowości. Należy nadmienić,
że z uwagi na terminy prowadzonych postępowań administracyjnych oraz w związku ze złożonymi odwołaniami część decyzji  nie została ujęta w powyższym zestawieniu. Kontrolowanym wydano również zalecenia pokontrolne ze ściśle określonym terminem ich wykonania.